ELEKTRONİK FON TRANSFERİ (EFT) NEDİR ?

Elektronik Fon transferi (EFT) ülkemizde ilk olarak 01 Nisan 1992 tarihinde TCMB bünyesinde başlatılmış olup kısaca iki farklı banka arasındaki YTL cinsinden ödemelerin gerçekleştirilmesi işi olarak tanımlanabilir.

Bankacılık sektörü ve bilişim teknolojisindeki gelişmeler, bankalar arası işlem hacim ve miktarının önemli ölçüde artması, elektronik bankacılık hizmetlerinin yaygınlaşması, ülke çapında elektronik bankacılık altyapısının kurulmasını ve bankalar arası elektronik fon transferi sistemini gündeme getirmiştir. TCMB bu tür sistemlerin ülke ekonomileri üzerindeki olumlu etkilerini göz önüne alarak bankacılık sektörü için gerekli gördüğü EFT Sistemi’ni gerçekleştirmiştir.

Bankalara gittiğimizde en sık yaptığımız işlemlerin başında gelen para transfer türlerini kısa şekilde tanımlamak istiyorum. Üç tür para transferi yolunu izliyoruz. Bunlar; virman, havale ve EFT. Bunları kısa bir açıkladıktan sonra en karmaşık işlemler olan EFT sistemini anlatmaya çalışacağım. Öncelikle anlamanızı kolaylaştırmak için örnek kişiler, bankalar ve şubelerini isimlendirelim.

A kişisi; X bankasının 1. şubesinde hesap sahibi 

 

B kişisi: X bankasının 1. şubesinde hesap sahibi

 

 

C kişisi: X bankasının 2. şubesinde hesap sahibi

 

 

D kişisi: Y bankasının 1. şubesinde hesap sahibi

 

Aynı banka içerisinde ve hatta aynı şube nezdinde iki hesap arasındaki para transferi virman işlemidir. Yani A kişisinin B kişisine para transferi virmandır. Her ikisi de X bankası müşterisi ve her ikisinin de hesapları 1. şubede bulunmaktadır. Bu işlem virmandır.

Aynı banka içerisinde fakat farklı şubelerdeki iki hesap arasındaki para transferi havale işlemidir. Yani A kişisinin C kişisine para transferi havaledir. Her ikisi de X bankasının müşterisi fakat A kişisinin hesabı 1. şubedeyken C kişisinin hesabı 2. şubede bulunmaktadır. Aynı bankanın farklı şubeleri arasında olan bu transfer havale işlemidir.

Farklı iki banka arasındaki para transferi EFT işlemidir. A, B ya da C kişisinden D kişisine para transferi EFT’dir. Çünkü A, B ya da C kişisi X bankası müşterisi fakat D kişisi Y bankası müşterisidir. Bir bankanın hesaplarından başka bir bankanın hesaplarına giden para transferi söz konusudur.

EFT sistemi normal iş günlerinde 08:00’da açılır. Kapanış saatleri tam iş günlerinde 17:30, yarım iş günlerinde 13:00’dır.

Banka şubenize gittiniz; EFT işlemi yapmak istediğinizi söylediniz; karşı tarafın bankasını, şubesini ve hesap numarasını bildirdiniz. Bir süre beklediğinizde banka memuru işleminizin yapıldığını söyledi ve siz de çıktınız şubenizden. Alıcıyı aradınız “EFT’yi gerçekleştirdim. Hesaplarını kontrol et.” derseniz hataya düşmüş olursunuz. Çünkü EFT işlemi bu kadar kısa sürede gerçekleşmez. Virman ya da havale işlemi gibi anında karşı tarafta gözükmez bu para.

Peki, nasıl olur bu işleyiş? Banka şubelerinde hiç dikkatinizi çekti mi bilmiyorum, cam hazneler içerisinde dünyanın en değerli varlığıymış gibi korunan bir bilgisayar var. Dünyanın değil ama bankanın en değerli bilgisayarı diyebiliriz o bilgisayara. O bilgisayar Ankara’da bulunan merkez sisteme, Ankara ve İstanbul’da bulunan iletişim ağına bağlıdır. Bu bilgisayara yüklenecek her türlü program TCMB sorumluluğundadır. Yine her türlü program güncellemesi TCMB görevlisi tarafından gerçekleştirilmektedir. O bilgisayarın çalışmaması demek o şubenin EFT işlemi gerçekleştirememesi demektir.

Siz EFT talimatınızı verdiniz ve banka görevlisi de talimatı hazırladı. Siz gittiğiniz sırada o talimat şubedeki EFT merkezine bağlı bilgisayar aracılığı ile eğer sistemlerinde var ise ana bilgisayara, yok ise direkt olarak EFT merkezine gönderildi. EFT merkezi sizin bu mesajınızı aldı, işlem sırasına koydu. (İşlemler geliş sırasına göre yapılmaktadır.) Her bankanın EFT merkezinde ve TCMB nezdinde iki hesabı bulunmaktadır. Sıra sizin işleminize geldi. Uygun değil ise hesabınız, işleminiz kuyruğa bırakılır; uygun ise işleme alınır. Transfer edilmek istenen tutar kadar para gönderen olan X bankasının hesabından düşülür ve alıcı olan Y bankasının hesabındaki miktar arttırılır. Bu işlem alıcı olan Y bankasının bilgisayarlarına mesaj olarak iletilir. Alıcı kişinin de bankasının şubesine gittiği zaman EFT geleceğini söylemesiyle birlikte banka görevlisi EFT hesaplarını kontrol eder. EFT merkezinden gelen hesap artışını gördüğü takdirde alıcıya parasını öder. Gün sonunda EFT merkezinden katılımcılara ve TCMB’ye rapor sunulur.

Yazımda kaynak olarak TCMB’nin EFT sistemi tanıtım yazısından ve Vikipedia’dan yararlandım.

Bir Cevap Yazın